Zekât nedir, kimlere farzdır?
Soru · Ramazan hakkında en çok sorulan sorulardan biri
Yeni Müslüman oldum ve insanlar bana sürekli Ramazan'ın zekâtımı hesaplamak için iyi bir zaman olduğunu söylüyor. Zekât tam olarak nedir? Sadece bir sadaka mı, yoksa ödemem gereken belirli bir miktar mı var?
Kısa cevap
Zekât, İslam'ın farz olan yıllık malî ibadetidir: bir kameri yıl nisabın üzerinde kalan birikim ve diğer zekâta tabi malların %2,5'idir. İslam'ın beş şartından biridir.
Ayrıntılı cevap
Zekât, farz bir malî ibadettir ve İslam'ın beş şartından biridir. Zekâta tabi malı nisap denilen asgari miktara ulaşan ve tam bir kameri yıl boyunca bu miktarda ya da üzerinde kalan her yetişkin Müslüman, bu malın %2,5'ini ihtiyaç sahiplerine vermekle yükümlüdür. Zekât bir devlet vergisi ya da isteğe bağlı bir bağış değildir: tıpkı namaz ve oruç gibi bir ibadettir.
Kelimenin anlamı
Arapçada zekât kelimesi arınma ve artma anlamlarını taşır. Zekât vermek malınızı ve kalbinizi hırstan arındırır; Müslümanlar, geriye kalan malı Allah'ın bereketlendirip artıracağına inanır.
Kur'an ve Sünnet ne diyor?
Kur'an zekâtı defalarca namazla birlikte anar. Allah, Peygamberine şöyle buyurur: "Onların mallarından, kendilerini temizleyip arındıracağın bir sadaka al" (Tevbe Suresi 9:103). Peygamber Efendimiz (s.a.v.), zekâtı kelime-i şehadet ve namazdan sonra İslam'ın beş şartı arasında saymıştır (Buhârî ve Müslim).
Hangi mallardan verilir?
- Nakit para ve banka birikimleri.
- Altın ve gümüş.
- Hisse senetleri, yatırımlar ve ticari mallar.
- Geri alınması beklenen alacaklar.
- Kendi oranları ve kuralları olan tarım ürünleri ve hayvanlar.
Eviniz, arabanız, giysileriniz ve kişisel eşyalarınız buna dahil değildir. Zekât nasıl hesaplanır ve nisap nedir yazılarına bakın.
Kimlere verilir?
Kur'an, aralarında fakirlerin, yoksulların, borç altında ezilenlerin ve yolda kalmışların bulunduğu sekiz grubu sayar (Tevbe Suresi 9:60). Zekât kimlere verilir yazısını okuyun.
Zekât ve diğer bağışlar
Zekât, istediğiniz zaman ve istediğiniz miktarda verebileceğiniz gönüllü bağış olan sadaka ile aynı şey değildir. Ayrıca Ramazan'ın sonunda her kişi için verilen küçük bir miktar olan fitreden (sadaka-i fıtır) de farklıdır.
Ne zaman verilir?
Zekât yılda bir kez, malınızın nisabın üzerinde bir kameri yılı tamamladığı tarihte farz olur. Pek çok kişi bu ayın ayrı bereketi sebebiyle zekâtını Ramazan'da vermeyi tercih eder, ancak zekât tarihi yılın herhangi bir ayına denk gelebilir.
Bu cevaplar Kur’an, Sünnet ve âlimlerin çoğunluğunun görüşüne göre genel hükmü verir. Kendi özel durumunuz için güvendiğiniz bir âlime danışın.
Sorunuzu sorun
Sorunuzu bulamadınız mı? Bize gönderin. En çok sorulan soruların cevaplarını bu sayfaya ekliyoruz.