Zekât kimlere verilir?
Soru · Ramazan hakkında en çok sorulan sorulardan biri
Bu Ramazan zekâtımı vermek istiyorum, ama kimlerin zekât almasının caiz olduğundan emin değilim. Herhangi bir fakire verebilir miyim, ya da bir cami inşaatına verebilir miyim?
Kısa cevap
Zekât, Kur'an'da (Tevbe Suresi 9:60) sayılan sekiz gruba, başta fakirler ve yoksullar olmak üzere verilir. Anne-babaya, çocuklara, eşe veya varlıklı kişilere verilemez.
Ayrıntılı cevap
Zekât, yalnızca Allah'ın Kur'an'da saydığı sekiz gruba verilebilir. Büyük kısmı fakirlere ve yoksullara gider, ancak diğer gruplar da önemlidir. Zekât, herhangi bir hayır işine verilebilecek genel bir bağış değildir.
Kur'an ne diyor?
Allah, zekâtın yalnızca fakirlere, yoksullara, zekât toplamakla görevli olanlara, kalpleri İslam'a ısındırılacak olanlara, kölelerin özgürlüğüne kavuşturulmasına, borçlulara, Allah yoluna ve yolda kalmışlara ait olduğunu bildirir (Tevbe Suresi 9:60). Ayet bunu "Allah'tan bir farz" olarak nitelendirerek sona erer; dolayısıyla liste sabittir.
Sade bir dille sekiz grup
- Fakirler (fukarâ): geçinecek çok az şeyi olan ya da hiçbir şeyi olmayan kişiler.
- Yoksullar (mesâkîn): bir miktar kazancı olan, ama temel ihtiyaçlarına yetmeyen kişiler.
- Zekât görevlileri: zekâtı toplamak ve dağıtmak için resmî olarak görevlendirilenler.
- Kalpleri İslam'a ısındırılacak olanlar: örneğin desteğe ihtiyaç duyan yeni Müslümanlar.
- Esirlerin özgürlüğü: tarihte kölelerin azat edilmesi ve esirlerin fidyesinin ödenmesi.
- Borçlular: meşru ihtiyaçlar için aldıkları borçları ödeyemeyenler.
- Allah yolunda (fî sebîlillâh): geleneksel olarak Allah yolunda mücadele edenler; âlimler bunun günümüzde ne kadar geniş uygulanacağı konusunda farklı görüşlere sahiptir.
- Yolda kalmış yolcu: evinden uzakta parası tükenmiş kişi.
Kimlere verilemez?
Zekâtınızı kendi anne-babanıza ve dede-ninelerinize, çocuklarınıza ve torunlarınıza ya da eşinize veremezsiniz; çünkü onların geçimini sağlamakla zaten sorumlusunuz. Zekât, zengin olan ya da kolayca yeterli kazanç sağlayabilen kişilere verilmemelidir. Âlimlerin çoğu ayrıca zekâtın Müslümanlara verileceğini, gönüllü bağışın (sadaka) ise ihtiyacı olan herkese verilebileceğini söyler. Âlimlerin çoğuna göre cami yapımı ya da caminin giderleri zekâttan değil, sadakadan karşılanır.
Uygulamada
Zekâtınızı ihtiyaç içinde olduğunu bildiğiniz kişilere doğrudan ya da zekâtı hak sahiplerine ulaştıran güvenilir bir cami veya zekât kuruluşu aracılığıyla verin. Kardeşler, teyze, hala, amca, dayı ve kuzenler gibi diğer akrabalar, şartları taşıyorlarsa zekât alabilir; akrabalara zekât vermek yazısına bakın. Yükümlülüğün kendisini anlamak için zekât nedir yazısını ve zekâtın sadakadan farkını okuyun.
Bu cevaplar Kur’an, Sünnet ve âlimlerin çoğunluğunun görüşüne göre genel hükmü verir. Kendi özel durumunuz için güvendiğiniz bir âlime danışın.
Sorunuzu sorun
Sorunuzu bulamadınız mı? Bize gönderin. En çok sorulan soruların cevaplarını bu sayfaya ekliyoruz.