Bayram harçlığı (Eidi) nedir?
Soru · Ramazan hakkında en çok sorulan sorulardan biri
Çocuklarım bu yıl ne kadar bayram harçlığı alacaklarını konuşup duruyor. Bu gelenek nereden geliyor? Gerçekten İslam'ın bir parçası mı, yoksa sadece bir kültür mü?
Kısa cevap
Bayram harçlığı (Eidi), büyüklerin bayramda çocuklara ve sevdiklerine verdiği, genellikle para olan bir hediyedir. Kültürel bir gelenektir ve İslam'ın bayramdaki hediyeleşme ve sevinç ruhuna uyar.
Ayrıntılı cevap
Bayram harçlığı (Güney Asya'da Eidi), bayram günü özellikle anne babaların, dede ve ninelerin, amca, dayı, hala ve teyzelerin çocuklara verdiği, çoğunlukla para olan bir hediyedir. Dini bir yükümlülükten çok kültürel bir adettir, ama tamamen caizdir ve İslam'ın bayramda teşvik ettiği sevinç ve cömertlikle çok iyi örtüşür.
Pek çok adı olan bir gelenek
"Eidi" kelimesi Güney Asya'da kullanılır. Arapça konuşulan ülkelerde buna Iydiyye denir. Malezya ve Singapur'da çocuklar küçük, çoğu zaman yeşil zarflar içinde para alır; Türkiye'de ise çocuklar kapı kapı dolaşıp şeker ya da harçlık toplar. Ayrıntılar farklıdır ama fikir aynıdır: bayramı özellikle çocuklar için mutlu bir gün yapmak.
İslam ne diyor?
İslam hediyeleşmeyi teşvik eder. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) "Hediyeleşin ki birbirinizi sevesiniz" buyurmuştur (Buhârî, el-Edebü'l-Müfred). Bayramda sevinci göstermek de sünnetin bir parçasıdır. Bayram günü Peygamberimizin evinde iki kız çocuğunun şarkı söylemesine Hz. Ebû Bekir itiraz edince Peygamberimiz şöyle buyurmuştur: "Her milletin bir bayramı vardır, bu da bizim bayramımızdır" (Buhârî, Müslim).
Bayram harçlığı zekât değildir
Bayram harçlığı bir hediyedir, sadaka değildir. Bayram namazından önce verilmesi gereken fitrenin (sadaka-i fıtır) ya da yıllık zekâtınızın yerini tutmaz. Kendi çocuklarınıza verdiğiniz harçlık zekât sayılmaz. Daha fazlası için zekât ile sadaka arasındaki fark yazımızı okuyun.
Harçlık verirken ipuçları
- Çocuklarınız arasında adaletli olun. Peygamberimiz "Allah'tan korkun ve çocuklarınız arasında adaletli olun" buyurmuştur (Buhârî, Müslim). Farklı yaştaki çocuklar farklı miktarlar alabilir, ama birini diğerine kayırmaktan kaçının.
- İhtiyaç sahibi çocukları unutmayın. Birçok aile çevresindeki yetimlere ya da yoksul çocuklara da harçlık verir.
- Anlamını öğretin. Harçlığı çocuklara şükretmeyi, birikim yapmayı ve paylaşmayı öğretmek için kullanın; örneğin küçük bir kısmını sadaka için ayırarak.
- Aşırıya kaçmayın. Değer miktarda değil, incelikte gizlidir.
Kişisel bir dokunuş katmak için harçlığınızın yanına bayram tebrik kartlarımızdan birini ekleyin.
Bu cevaplar Kur’an, Sünnet ve âlimlerin çoğunluğunun görüşüne göre genel hükmü verir. Kendi özel durumunuz için güvendiğiniz bir âlime danışın.
Sorunuzu sorun
Sorunuzu bulamadınız mı? Bize gönderin. En çok sorulan soruların cevaplarını bu sayfaya ekliyoruz.